Home Catatan Lepas Pekalongan Jaman Sakmono

Who's Online

We have 16 guests online

Statistics

Content View Hits : 17315

Login Form



Pekalongan Jaman Sakmono PDF Print E-mail
Written by Iyeng Santosa   
Tuesday, 20 July 2010 08:17

Nyong gel prihatin kae si nak weruh anak-anakku, anake tanggaku, anake kancaku, pokoke bocah jaman saiki, ora kober dolanan karo kancane. Mben dina nggarap PR utawa tugas othok. Bukune, gel akehe sak pore. Prasaku anakku bisa bungkuk kae, ndaraki apa..lha buku 15 kg digembol terus.

Jamanku mbiyek ? Buku cetake diselangi sekolahan. Buku sekrip ? Kelas telu SD, aku tembeke nduwe buku sekrip, cap Blabak utawa Letjes. Kertase digawe kadek merang, dadine kasap, tur nak ditulisi nganggo tul-pen, mesti mblobor…njelehi kae.

Sakdurunge kelas telu SD, aku jik ngalami nulis nganggo sabak kambek grip.
Ejian ah..nulis ok sak kebet othok, bar kuwi nak apak nulis maneh kudu dibusek ndisik nganggo banyu. Didelapi nganggo gombal, terus nulis maneh nganggo grip. Berarti jah sekolah jaman cilikanku rekene pinter kabeh ho…lha kabeh pelajaran persasate apalan tur awangan ra…nulise be gentenan ok. Kabeh pelajaran, ditulis nang sabak siji (20 x 20 cm).Yo terang bae ra, jamanku mbiyek ora nana perlombaan pinter kaya Olimpiade Sains…lha buku be ijik arang-arang.
Wis ah, kojahan perkoro pelajarane kapan-kapan bae…sungkan aku…kojahan perkoro jajanan bae ho ?

Aku sekolah nang SD Induk Bendan I, pedek omahku. Nak ngaso, aku gagiank semranthal mulih, mangan ndisik. Lha priye…wong jaman sakmono aku ora nate diwehi sangu duit kambek ibuku. Sangune mesti panganan. Cok roti bolu, cok lengko, cok gedang godog. Nyong ngelihan, dadine mesti mlayu mulih, mangan sega. Kanca-kancaku pada njajan nang pak Bon, arane pak Napi (Kanapi). Nyong jik kilingan jajanan jaman sakmono : janganan sepincuk, krocoh sepincuk, krupuk mi usek, es mambo. Ejian ah…nyong gel kemecer kae nak weruh kancaku pada nyusrupi krocoh (kae si…keong sawah…kilingan po ra ?). Disusrup kambek dicutik katik biting, srruuuupph…mak legender…krocohe ucul kadek cangkange, langsung nylurut maring kerongkongan…enake pok. Tapekno aku ora nate oleh karo ibuku njajan krocoh, njelehi tur kemproh, ngendikane ibu. Nggagar ra…bisaku ngempet othok wis, lha apak njaluk kancane isin, mundak didaraki clamit.

Jaman sakmono, pecel opo janganan sepincuk sak krupuke kambek pasang goreng tempe, regane seringgit. Krocoh limolas kethip. Kolok gedang kele limolas kethip. Nak pingin sing murah maneh, ya njajan genthe. Limang kethip entuk limang iji, wis bisa dimamah sampek ail….hehehehe….
Pokoke jah cilik nak nduwe duwit limang perak…kui arane sugihe pok… Lha bolang-baling utowo roti jowo be regane sepuluh kethip othok. Amprut limang kethip. Kacang goreng diconthongi, regane sepuluh kethip. Hayo…sopo sing kilingan, opo maneh jajanan jah sekolah jaman sakmono ?

Pasa-pasa ko kiye nak kojahan perkoro panganan, enake pok.
Kye….wong dodolan panganan sing liwat nang ngarep omahku, kadek isuk ketuk mbengi :

Isuk-isuk, bakul gethuk liwat. Bocahe lanang cilik, suarane cementheng, dilagokke : Thuk…thuk…thuk kinca thuk klapa….! Suwi-suwi coke kesel ho…suarane garek : uk-uk…uk –i-o…uk-o-o….. (priye siy, nulise, ben sampeyan kabeh podo mudheng ?)

Bar bakul gethuk liwat, terus ono sing dodol amir. Miiir…anget ! (kae lho…dodol kue samir/kamir). Miiiirr…anget !
Mengko nak wis semodokan awan, ana bakul jajan sing nggendong wadah loyang tumpuk-tumpuk, njerone dislemeki godhong gedhang, isine jajanan enak-enak tur larang. Kotomono jajanane nyah Djoe : ketan biru, lapis ijo, cengkulun, kue latok, gedang plenet, hawug-hawug, nagasari hunkwe, kue poci, kue talam kentang. Aku paling seneng karo talam kentang utawa ketan biru. Sampek seprene kye…gel kemecer kae nek karo ketan biru sing diwur-wuri bubuk srundeng….!

Awan-awan, biasane onok bakul es. Ono dawet, bakule wedok, dodolane digendong. Suarane nglangut…dawet-daweeettt….dawet tape….. (Dawete enak, tapekno larang). Ono maneh dawet sing dipikul, bakule lanang, nek tawa dawet, nuthuki mangkoke thing-thing-thing, terus irus-bathoke digedhog-gedhogke nang lempengan kayu sing nutupi genthong dawete. Tapi nak tuku dawet iki aku kerep mules, coke banyune mentah ho ?

Nah, kye ra…ono maneh es sing terkenal jaman sakmono. Es e kotak, dibungkus kertas putih. Ono sing kelire jambon, ono sing ijo pupus. Enake pok…hayo sopo sing reti ?
ES ONG !! Iki Es “legendaris” e Pekalongan.
Bakule lanang wis tuwa, semodokan lemu, nganggo topi pandan, nyangking termos sing tutupe gabus kayu. Mergane wis tuwa, untune ompong, tur (map kye) setengah suwing, dadine suarane bindeng. Es Oooong….!
Aku kambek kanca-kancaku gel mbelinge pok…senengane madani/ngece bakule. Nak Es Ong liwat, aku umpetan nang walike wit teh-tehan ngarep omahku. Mengo nak bakule mbengok “Es Oooong…!”, aku nyauti : “Es Ong, imbuh singsooott….!!”.
Bakule mesti jengkel, lha deweke ompong, yo mesti bae ora bisa singsot. Nak ibuku pirsa, pupuku mesti diteyoti, hidilaaahh…larane gel pok !!
Bareng aku wis semodokan gedhi, ono maneh bakul es, numpake sepeda, tawane nganggo terompet dilagokke kaya reff-e lagu walang kekek.. embuh ah…nyong ora bisa nulis not. Dodolane Es batu, digosrok, dicithak nganggo plastik bunder kaya tutup gelas, disunduki, terus dikeceri setrup abang ijo kuning. Arane opo ho ? ya Es Gosrok…

Wayah meh asar, biasane ono wong wedok dodolan pindang tetel, diwadahi dandang, digendong. Aku ora doyan, asale pedese pok, tur daginge kerep-kerepe a lot. Sungkan raaa…
Sore, ana bakul bolang-baling karo roti jawa. Nak tawa ngene : Bolang-baling, empuk-empuk, roti jawa jik angeeettt…! Hehehe…nyong nak kilingan gugune pok. Ngerti pora, bolang-baling kuwi panganan khas Pekalongan siy…tapi sing terkenal saiki malah Bolang-baling Semarang…

Maghrib kae, biasane bakul gule dhog-dhog. Iki gule khas kalongan, ora nganggo santen, tapi nganggo parutan klapa digongso. Sing digule, kambing komplit sak endhas kambek jeroane. Cok-cok ono sing seneng ngece bakule. Ngundang gule, bareng bakule teka, deknen takok : nduwe utek po ra lik ? Mengko nang utek kambinge entek, bakule mangsuli : mboten, empun telas.
Wonge kanda maneh : “panteeess…wis ora nduwe utek…mugakno wit mau dag-dog dag-dog terus, gel ora reti kae nak anake nyong igik rewel..sampeyan malah mbudegi kae…”
Bakule mbedegel raa…ono-ono bae ah…

Sakwise bakul gule, ono bakul kacang goreng kambek kacang rebus. Dodolane dipikul, tawane nyableki nganggo penjalin (blek…blek…blek…), kadang-kadang mbengok : Kacang ! Rebuuus !
Dodolane ngantek mbengi.

Hidih kae…nyong dadi kilingan jaman mbiyek maneh…kilingan sak kabehane..jajanane, dolanane, kojahane…pokoke kilingan kabeh…ngesuk-ngesuk tak critani maneh ho…??


Semarang, 15 September 2009

iyeng santoso
(senenge pok nek kojahan jaman sakmono)
 

Note :

Penulis adalah, dosen di salah satu perguruan tinggi di Semarang,  warga Askarlo, aktif di kepengurusan Askarlo Cabang Semarang,  dan  tinggal di Semarang.